Ułatwienia dostępu
Przejdź do głównej treści

Warianty 1.7 i 2.7 - Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka)

Rycyk jest najbardziej efektownie ubarwionym gatunkiem z tej grupy ptaków. Cechą charakterystyczną rycyka jest długi, prosty dziób. Rdzawa głowa i pierś odcinają się od jasnego brzucha. W pełnej krasie pokazuje się w trakcie lotu. Białe szerokie pasy biegnące przez środek skrzydła kontrastują z ciemnym ubarwieniem pozostałej części, a biały kuper z czarnym końcem ogona. W locie tokowym wydaje melodyjne, wysokie pokrzykiwania, które mogą być słyszalne z odległości kilometra. Dzięki temu jego obecność w siedlisku jest łatwa do stwierdzenia przez obserwatora. Rycyk jest ptakiem towarzyskim. Najchętniej gniazduje w grupach od kilku do kilkunastu par, nierzadko w sąsiedztwie innych gatunków takich jak czajka czy krwawodziób. Gniazdo to płytkie zagłębienie w gruncie. Gnieździ  się  na  rozległych,  podmokłych  łąkach  kośnych i pastwiskach w dolinach rzek. Stanowiska lęgowe z reguły są zalewane zimą lub wczesną wiosną, a późną wiosną charakteryzują się wciąż wysokim poziomem wody gruntowej. Wycofuje się z łąk nie koszonych regularnie, zarastających zwartą, wysoką roślinnością zielną. Liczebność rycyka szacowana jest w kraju na ok. 2000 par lęgowych. Główne zagrożenia dla rycyka to obniżenie poziomu wód gruntowych w obrębie łąk i pastwisk, zasypywanie podmokłych obniżeń terenu, utrata siedlisk lęgowych w wyniku zaniechania koszenia łąk, szybkie ich zarastanie przez wysoką roślinność zielną, trzcinę i krzewy bądź zwiększenie intensywności użytkowania łąk (przyspieszenie terminu pierwszego pokosu, liczne zabiegi agrotechniczne).

Rycyk (fot. Kamil Kryński)
Rycyk (fot. Kamil Kryński)

Krwawodziób jest nieco mniejszy od rycyka. Uwagę zwracają długie czerwone nogi i czerwono-czarny dziób. Upierzenie mało efektowne - szarobrunatne z ciemnym, nieregularnym wzorem z wierzchu. Brzuch i pierś białawe, gęsto kreskowane. W locie zwraca uwagę biały pas na tylnej krawędzi skrzydeł i charakterystyczny biały klin na plecach kontrastujący z ciemnymi partiami upierzenia. W obrębie siedlisk lęgowych odzywa się bardzo często i głośno fletowymi gwizdami, przez co jego obecność jest łatwa do stwierdzenia. Gniazdo zakłada na ziemi, chętnie w towarzystwie innych przedstawicieli swojego gatunku lub czajek i rycyków. Na miejsca lęgowe wybiera wilgotne, zalewowe łąki kośne i pastwiskami w dolinach rzek niżowych, zasiedla również łąki na obrzeżach jezior i stawów. Do umiejscowienia gniazda, jak i przy wodzeniu piskląt preferuje miejsca zarośnięte z wyraźnie wyższą roślinnością niż występująca na tych samych stanowiskach czajka. Unika fragmentów przylegających do ściany lasu, pojedynczych drzew i zadrzewień. Liczebność krwawodzioba w kraju szacowana jest na 1 000–1 500 par lęgowych. Główne zagrożenia dla krajowej populacji krwawodzioba to obniżenie poziomu wód gruntowych w obrębie łąk i pastwisk, zasypywanie podmokłych obniżeń terenu, utrata siedlisk lęgowych w wyniku zaniechania wykaszania łąk w dolinach rzek, szybkie ich zarastania przez wysoką roślinność zielną, trzcinę i krzewy oraz zwiększenie intensywności użytkowania kośnego łąk (przyspieszenie terminu pierwszego pokosu, liczne zabiegi agrotechniczne).

źródło: Flickr

Kszyk jest ptakiem wielkości szpaka. Zwraca uwagę bardzo długim dziobem i krótkimi nogami. Prowadzi dosyć skryty tryb życia, przebywając zwykle na ziemi pod osłoną roślinności. W upierzeniu dominują czarno-brązowo-szare barwy, układające się na poszczególnych piórach w skomplikowane wzory. Charakterystyczną cechą kszyka jest głos godowy i sposób jego powstawania.  Samiec wzlatuje wysoko ponad siedliskiem lęgowym, po czym gwałtownie pikuje w dół rozkładając wachlarzowato sterówki. Opór powietrza wprawia  je w wibracje, więc wydają charakterystyczny dźwięk przypominający „beczenie”. Te powietrzne akrobacje zwykle wykonuje wcześnie rano lub wieczorem po zachodzie słońca. Łatwo więc w tym czasie wykryć jego obecność. Gniazdo to zagłębienie na ziemi ukryte pod osłoną wyższej roślinności. Osiedla się na torfowiskach, łąkach zalewowych w dolinach rzek, turzycowiskach, trzcinowiskach przy stawach i jeziorach, śródpolnych i śródleśnych bagnach. W przeciwieństwie do pozostałych gatunków z tej grupy toleruje także tereny luźno zakrzewione  lub  zadrzewione. Kluczowym elementem siedliska kszyka jest obecność płytkiej wody stagnującej w obniżeniach terenu. Liczebność kszyka w kraju szacowana jest na 33 000–71 000 par lęgowych. Na spadek liczebności kszyka ma znaczący wpływ osuszanie obszarów podmokłych w krajobrazie rolniczym, utrata siedlisk lęgowych w wyniku zaniechania wykaszania łąk w dolinach rzek, szybkie ich zarastania przez wysoką roślinność zielną, trzcinę i krzewy oraz zwiększenie intensywności użytkowania kośnego łąk (przyspieszenie terminu pierwszego pokosu, liczne zabiegi agrotechniczne).

źródło: Flickr

Czajka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych ptaków związanych z krajobrazem rolniczym. Kontrastujące czarno-białe upierzenie i długi czubek na głowie to jej cechy charakterystyczne. Po przylocie na tereny lęgowe, samce rozpoczynają widowiskowe loty tokowe. Raz wznoszą się wysoko, raz latają tuż przy ziemi, kręcą beczki i koziołkują. W trakcie tych popisów nieustannie nawołują głosem przypominającym rozstrojone CB radio. Gnieździ się na terenach otwartych, porośniętych niską roślinnością, w pobliżu płytkiej wody. Podstawowym siedliskiem lęgowym są podmokłe łąki i pastwiska. Preferuje rozległe pastwiska z niską roślinnością. Samo gniazdo to płytki dołek w ziemi. Liczebność czajki w kraju szacowana jest na 73 000–105 000 par lęgowych. Główne zagrożenia dla krajowej populacji czajki to obniżenie poziomu wód gruntowych w obrębie łąk i pastwisk, zasypywanie podmokłych obniżeń terenu, utrata siedlisk lęgowych w wyniku zaniechania wykaszania łąk w dolinach rzek, szybkie ich zarastania przez wysoką roślinność zielną, trzcinę i krzewy oraz zwiększenie intensywności użytkowania kośnego łąk (przyspieszenie terminu pierwszego pokosu, liczne zabiegi agrotechniczne).

Czajka (fot. Kamil Kryński)

TYP UŻYTKOWANIA:

  • kośny,
  • kośno-pastwiskowy,
  • pastwiskowy lub naprzemienny

WYMOGI OBOWIĄZKOWE DLA WSZYSTKICH TYPÓW UŻYTKOWANIA:

  • nie wałuje się, nie włókuje się i nie stosuje gnojowicy w terminie od dnia 1 marca do dnia 1 sierpnia,
  • dopuszcza się wapnowanie,
  • dopuszcza się ograniczone nawożenie azotem (do 60 kg/ha/rok) – w przypadku użytkowania kośnego, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,
  • nie stosuje się zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych innych niż wałowanie, włókowanie i rozlewanie gnojowicy w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu lub do dnia 15 czerwca w przypadku użytkowania pastwiskowego

WYMOGI PRZY UŻYTKOWANIU KOŚNYM I KOŚNO-PASTWISKOWYM

Częstotliwość koszenia

-2 pokosy w ciągu roku;

-1 pokos w ciągu roku w przypadku siedliska o podłożu torfowym (decyduje ekspert przyrodniczy) albo przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym

Termin koszenia

-2 pokosu w ciągu roku: I – 15 czerwca-10 lipca, II – 15 sierpnia-31 października;

-1 pokos w ciągu roku: 15 czerwca-31 października lub 15 czerwca-15 lipca przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym

Pozostawienie powierzchni niekoszonych

5-10 % powierzchni działki rolnej (ten sam fragment w przypadku stosowania 2 pokosów), a dla działek rolnych < 1 ha możliwa rezygnacja z pozostawienia fragmentu niekoszonego (jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość)

Termin zebrania i usunięcia skoszonej biomasy

do 2 tygodni po pokosie lub ułożenie w pryzmy (pryzmy balotowe, stogi, brogi) i usunięcie z działki do 1 marca kolejnego roku

Termin wypasu, obsada i obciążenie

wypas po pokosie nie później niż dnia 31 października przy obsadzie zwierząt:

0,5-2 DJP/ha;

0,2-1 DJP/ha - w przypadku siedlisk o podłożu torfowym,

i obciążeniu 10 DJP/ha

Odtwarzanie siedlisk zdegeadowanych (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z niepożądanymi gatunkami roślin) w pierwszym roku zobowiązania

w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się:

- wykonanie do 3 pokosów w roku w okresie od dnia 15 czerwca do dnia 30 listopada,

- niepozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej

 

WYMOGI PRZY UŻYTKOWANIU PASTWISKOWYM

Termin wypasu

-10 maja-30 listopada (obszary < 300 m n.p.m)

-20 maja-30 września (obszary >300 m.n.p.m)

Obsada i obciążenie pastwiska

-obsada: 0,2-1 DJP/ha, obciążenie: do 10 DJP/ha – do 20 lipca

-obsada: do 2 DJP/ha, obciążenie: do 10 DJP/ha – po 20 lipca

Całoroczny wypas koników polskich i koni huculskich (dopuszczenie i uzasadnienie przez eksperta przyrodniczego)

-obsada: 0,2-1 DJP/ha, obciążenie: do 10 DJP/ha – 10 maja-20 lipca

-obsada: do 2 DJP/ha, obciążenie: do 10 DJP/ha – po 20 lipca

 

Termin wykaszania niedojadów

1 sierpnia-15 listopada (nie rzadziej niż raz na 2 lata)

Termin zebrania i usunięcia skoszonej biomasy niedojadów

do 2 tygodni po pokosie lub ułożenie w pryzmy (pryzmy balotowe, stogi, brogi) i usunięcie z działki do 1 marca kolejnego roku

Odtwarzanie siedlisk zdegeadowanych (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z niepożądanymi gatunkami roślin) w pierwszym roku zobowiązania

w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się:

-zwiększenie obsady do 3 DJP/ha (obciążenie 10 DJP/ha)

 

 

Custom CSS (baner coockie)

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Dyrektor MODR Warszawa: Łukasz Lewandowski
p.o. Zastępca dyrektora MODR Warszawa: Anna Kempińska
p.o. Zastępca dyrektora MODR Warszawa: Karol Remiszewski

ul. Czereśniowa 98, 02-456
tel. 22 571 61 00 | fax. 22 571 61 01
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

skrytka ePUAP: /MODR/SkrytkaESP
Adres do e-Doręczeń: AE:PL-20500-42193-WEUSR-25

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

MODR Warszawa Oddział Bielice

Dyrektor Oddziału: Wojciech Ćwikliński

Bielice 19, 96-500 Sochaczew 
tel. 46 862 00 40 | fax.46 862 00 52
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

MODR Warszawa Oddział Ostrołęka

Dyrektor Oddziału: Bogdan Bagiński

ul. Targowa 4, 07-410 Ostrołęka,
tel. 29 760 03 69 - fax. 29 769 49 53
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

MODR Warszawa Oddział Płock

Dyrektor Oddziału: Wojciech Banaszczak

ul. Zglenickiego 42 D, 09-411 Biała
tel./fax: 24 269 77 00
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

MODR Warszawa Oddział Poświętne w Płońsku

Dyrektor Oddziału: Agata Sosińska-Osiecka

ul. H Sienkiewicza 11, 09-100 Płońsk
tel: 23 663 07 00, fax: 23 662 99 50
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek: 700 - 1500

MODR Warszawa oddział Radom

Dyrektor Oddziału: Bogusław Włodarczyk

ul. Chorzowska 16/18, 26-600 Radom,
tel./fax 48 365 02 06 wew. 104
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 730 - 1530

MODR Warszawa Oddział Siedlce

Dyrektor Oddziału: Dariusz Ślęczkowski

ul. Kazimierzowska 21, 08-110 Siedlce
tel. 25 640 09 11, fax. 25 640 09 12
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

Copyright 2026 MODR Warszawa | Przeglądając stronę, akceptujesz naszą politykę prywatności.