To myśl przewodnia 3-dniowego wyjazdu studyjnego pod hasłem „Wspieranie rozwoju innowacyjnych form pozarolniczej działalności na obszarach Mazowsza”, zrealizowanego pod koniec listopada przez Dział Przedsiębiorczości, Wiejskiego Gospodarstwa Domowego i Agroturystyki MODR Warszawa, w ramach Planu Operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 12016-2017 w zakresie Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich. W wyjeździe uczestniczyło 50 osób, mieszkańców Mazowsza, w tym rolnicy, przedsiębiorcy, doradcy MODR.

Celem realizacji projektu było przekazanie wiedzy praktycznej i teoretycznej z zasad tworzenia i funkcjonowania innowacji w turystyce wiejskiej na terenie województw: świętokrzyskiego i lubelskiego.

Program wyjazdu oparty był o prezentację przykładów w zakresie prowadzenia gospodarstw agroturystycznych, obiektów turystyki wiejskiej, zagród edukacyjnych, sieciowych produktów turystyki wiejskiej oraz obiektów świadczących usługi opiekuńcze, które po krótce opiszę.

• LGD Zielony Pierścień w Kośminie - przykład sieciowego produktu turystyki wiejskiej

Lokalna Grupa Działania „Zielony Pierścień” jest lokalnym partnerstwem, które działa w formie stowarzyszenia. Tworzą je mieszkańcy, lokalne organizacje i przedsiębiorcy oraz jednostki sektora publicznego z obszaru 11 gmin. Nazwa organizacji wzięła się od określenia urbanistów i ekologów, którzy „zielonymi pierścieniami” nazywają obszary atrakcyjne pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i turystycznym okalające miasta. Spotkanie z Panem Zbigniewem Pacholikiem, kierownikiem biura, pozwoliło na poznanie różnym działań stowarzyszenia, które posiada spore osiągnięcia w zakresie tworzenia ciekawych produktów turystycznych , przede wszystkim Szlaku Kraina Rowerowa i Izby Produktu Lokalnego. Zachęcam do skorzystania ze strony www.zielonypierscien.eu.

• Gospodarstwo edukacyjne i olejarnia „Skarby Natury” w Zabłociu

To rodzinne certyfikowane gospodarstwo ekologiczne i firma przetwarzając pochodzące z niego płody rolne. W gospodarstwie uprawiane są rośliny zbożowe, w tym stare gatunki takie jak: samopsza, orkisz, gryka czy proso, oleiste, strączkowe oraz zioła. Pozyskane nasiona są konfekcjonowane, przetwarzane i sprzedawane bezpośrednim konsumentom. Szczególnie ważna jest olejarnia, w której wytwarza się oleję w prasach ślimakowych, całkowicie na zimno bez wstępnego podgrzewania nasion. Oleje to samo zdrowie, są całkowicie naturalne, nierafinowane, bez jakichkolwiek dodatków. Nic dziwnego, że cieszą się olbrzymim zainteresowaniem. Trudno opisać wszystkie zalety, dlatego zainteresowanych zapraszam do odwiedzenia strony internetowej www.skarbynatury.eu.

• Specjalny ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Kęble

Historia malowniczo położonego budynku, w którym mieści się obecnie Specjalny ośrodek Szkolno-Wychowawczy, sięga 1880 roku. Ówczesny majątek należał do rodziny Wesselów, następnie został sprzedany rodzinie Rostworowskich, która przekazała dworek wraz z majątkiem na rzecz Domu Dziecka. Aktualnie znajduje się tutaj Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, placówka oświatowa wraz z internatem, która zajmuje się kształceniem i przygotowaniem do życia młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym w wieku 16-24 lata. Proces kształcenia obejmuje zajęcia edukacyjne, rewalidacyjne, w tym m.in. hipoterapia, teatroterapia, muzykoterapia, zajęcia logopedyczne oraz sportowe i kształtujące kreatywność. Pobyt tutaj dostarczył uczestników wielu wzruszeń i przeżyć. Warto dowiedzieć się więcej na stronie http://soswkeblo.net.pulawy.pl

• Winnica Płochockich w Darominie.

To rodzinna winnica, usytuowana przepięknie na malowniczym wzgórzu niedaleko Sandomierze. Na powierzchni 4.5 ha, uprawianych jest kilka odmian winogron, z których wyrabia się wspaniałe białe i czerwone wina. W 2008 roku winnica została zarejestrowana w ARR i obecnie wina są sprzedawane w wielu miejscach w Polsce. Państwu Płochockim udało się stworzyć profesjonalną, niewielką rodzinna winnicę, w której wytwarza się kilkanaście rodzajów win, zróżnicowanych pod względem charakteru, stylu i wytrawności, które zdobywają uznanie zarówno miłośników wina jak i profesjonalistów. Oprócz winnicy właściciele prowadzą działalność agroturystyczną, organizują szkolenia i warsztaty połączone z degustacją win zarówno dla klientów indywidualnych jak i dla grup. Bardzo ciekawe miejsce, zachęcam do odwiedzenia strony www.winnicaplochockich.pl

• „Krówka Opatowska” OSM Opatów - obiekt na Świętokrzyskim Szlaku Kulinarnym

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska istnieje od początków XIXw. W szerokiej ofercie handlowej spółdzielnia posiadała wysokiej jakości mleka, śmietany, sery twarogowe, jogurty, twarożek opatowski „grani”, kefiry, sery twarde, pieczywo. W 1992 r. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Opatowie przejęła od upadającej Spółdzielni Pracy Przemysłu Spożywczego Zakład Cukierniczy przy ul. Leszka Czarnego w Opatowie produkujący od 1980 r. cukierki „Krówki Opatowskie” i kontynuuje te produkcję do dziś. Krówka opatowska wytwarzana metodą tradycyjną, opracowaną na podstawie wewnętrznej normy branżowej z 1982 r. Krówki produkowane w Opatowie stały się szlagierem na rynku krajowym i za granicą m.in w Słowacji, Czechach, na Węgrzech, w Niemczech, Francji i Kanadzie.

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska jako producent markowej Krówki Opatowskiej od 2010 r. jest członkiem Sieci Regionalnego Dziedzictwa Kulinarnego, a w 2011 roku została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii wyroby piekarnicze i cukiernicze. W 2015 r. wyróżniona została tytułem Jakość Tradycja. Więcej na http://www.krowkaopatowska.pl

• Restauracja „Bałtowski Zapiecek” w Bałtowie - obiekt na Świętokrzyskim Szlaku

Podsumowaniem naszego wyjazdu studyjnego był udział w evencie podsumowującym projekt „Świętokrzyska kuźnia Smaków”, realizowany przez Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, finansowany ze Szwajcarskiego Programu Współpracy. Szlak kulinarny "Świętokrzyska Kuźnia Smaków" tworzą producenci uznanych produktów tradycyjnych, będących laureatami  konkursów wojewódzkich i krajowych na najlepszy produkt tradycyjny, jak również restauracje oferujące tradycyjne i lokalne potrawy. Szlak zlokalizowany jest w 4 powiatach województwa świętokrzyskiego:  w powiecie kieleckim, ostrowieckim, opatowskim i sandomierskim. Tworzą go 53 podmioty, które przeszły procedurę certyfikacji. Uczestnicy eventu gościli w „Bałtowskim Zapiecku”, którego wnętrza zaprojektowano w klimacie polskiego dworku szlacheckiego z XIX w., łącząc przeszłość z nowoczesnością. Atrakcją wydarzania była prezentacja oferty kulinarnej Świętokrzyskiej Kuźni Smaków, ponad 25 podmiotów prezentowało swój produkt firmowany pod marką ŚKS.

Tak ciekawe wizyty studyjne mogliśmy zrealizować dzięki pomocy i zaangażowaniu Pani Barbary Ścibior z Lubelskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego oraz Pani Teresy Wąsik ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, za co serdecznie dziękujemy.

Danuta Arcipowska

MODR Warszawa

Opracowanie i zdjęcia:
Agnieszka Vasileiou                  

Magdalena Kowalewska                                                                                                             

MODR WARSZAWA