Warsztaty przetwórcze za nami

Warsztaty przetwórcze za nami
W okresie od 3 września do 10 listopada 2026 r. Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego Oddział Siedlce zrealizował operację pn. „Rozwój przetwórstwa rolno-spożywczego w gospodarstwach poprzez innowacyjne metody wypieku chleba, produkcji serów i wyrobu wędlin”. Operacja obejmowała przeprowadzenie siedemnastu warsztatów przetwórczych (dla 20 osób każdy), w których wzięło udział 340 osób, uczestnikami byli głównie rolnicy i mieszkańcy obszarów wiejskich, a także doradcy rolniczy. W ramach operacji zorganizowano 7 warsztatów wypieku chleba, 6 warsztatów serowarskich i 4 warsztaty wyrobu wędlin, warsztaty odbywały się w Nowej Pogorzeli (powiat miński), Górznie (powiat garwoliński), Węgrowie, Sokołowie Podlaskim, Łosicach i Chodowie (powiat siedlecki).
Operacja była finansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Celem tej operacji był rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich oraz podniesienie kompetencji rolników i mieszkańców obszarów wiejskich w zakresie przetwórstwa rolno-spożywczego, w szczególności piekarnictwa, serowarstwa i wyrobu wędlin z surowców pochodzących z własnego gospodarstwa. Operacja miała za zadanie wspieranie wymiany wiedzy i doświadczeń między uczestnikami, przyczyniając się do wzmocnienia lokalnych marek, dywersyfikacji źródeł dochodu, promocji innowacyjnych metod produkcji żywności, propagowanie idei krótkich łańcuchów dostaw, które umożliwiają rolnikom zwiększenie wartości oferowanych produktów.
Uczestnicy zapoznali się również z dostępnymi formami wsparcia dla podmiotów, które chciałyby zająć się lub rozwijać działalność w zakresie przetwórstwa rolno-spożywczego, pozyskali wiedzę w zakresie interwencji wpisanych do PS WPR na lata 2023-2027 wspierających przetwórstwo rolno-spożywcze.
Swoją wiedzę i umiejętności przekazali uczestnikom Krzysztof Jaworski i Adam Jaworski z firmy „Warsztaty Smaku”, którzy od lat prowadzą warsztaty przetwórcze. Prowadzący na poszczególnych warsztatach omawiali i prezentowali procesy produkcji sera, wypieku chleba i wyrobu wędlin oraz udzielali uczestnikom indywidualnych wskazówek, praktycznych porad i wyjaśniali stosowane technologie, wszyscy uczestnicy otrzymali również przepisy na poszczególne wyroby. Podczas zajęć na „Warsztatach wypieku chleba” omówiono ogólne wiadomości oraz krótki rys historyczny dotyczący wypieku chleba, wskazano na wypiek chleba jako element kulturowy, który może wspierać marketing oparty na historii produktu, pomagać budować lokalne marki oraz dywersyfikować przychody w rolnictwie. Prowadzący wskazali również na to, jak ważne jest lokalne pochodzenie surowców i jak ich wybór wpływa na jakość produktu. Omówiono różne typy mąk, różne dodatki do pieczywa (zioła, ziarna, płatki), prawidłowe przygotowanie, przechowywanie i pielęgnację zakwasu. Zaprezentowano różne techniki wyrabiania ciasta chlebowego, w tym tradycyjne metody ręczne oraz z użyciem miksera. Każdy z uczestników własnoręcznie przygotował i wypiekł chleb pszenno-żytni na zakwasie, chleb mnichów tynieckich z ziołami oraz przygotował lekki, chrupiący chlebek zwieback.
Zajęciom towarzyszyły rozmowy na temat dobrych praktyk w procesie wypieku chleba, warsztaty kończyła degustacja przygotowanych wypieków z dodatkiem ręcznie przygotowanego masła. Na „Warsztatach serowarskich” uczestnicy otrzymali kompendium wiedzy teoretycznej i praktycznej na temat przetwórstwa mleka, zaczynając od ogólnych informacji dotyczących serowarstwa, poprzez cechy surowca, podpuszczkę oraz narzędzia i materiały pomocnicze przy produkcji np. garnki, formy, sita, termometry. Omówiono rodzaje i gatunki serów oraz podział serów ze względu na sposób wytwarzania, poszczególne etapy wytwarzania sera podpuszczkowego przedstawiono w praktyce. Wykładowcy wyraźnie wskazali na przetwórstwo i sprzedaż przetworzonych produktów jako na możliwość zwiększenia dochodów z gospodarstwa zwłaszcza w ramach rolniczego handlu detalicznego. Każdy z uczestników pod czujnym okiem prowadzących własnoręcznie przygotował pyszny ser podpuszczkowy z mleka krowiego z wybranymi przyprawami, ser z masy parzonej mozzarella, a końcowym efektem było wytworzenie sera zwarowego wytwarzanego na bazie białek serwatkowych – sera ricotta. Prowadzący zaprezentował również przygotowanie na ciepło sera halloumi.
„Warsztaty wyrobu wędlin” była to okazja do omówienia fascynującego obszaru kulinarnego dziedzictwa jakim są różnego rodzaju wyroby mięsne, dzięki czemu można skutecznie promować swój region i zwiększać jego rozpoznawalność. Uczestnicy poznali różne rodzaje mięsa, które można wykorzystać do produkcji wędlin, włączając w to wieprzowinę, wołowinę, drób. Omówiono cechy różnych mięs, które mają wpływ na finalny smak i konsystencję produktu, a także znaczenie przypraw, soli, ziół i innych dodatków smakowych w wędlinach. Prowadzący przedstawili niezbędny sprzęt, który ułatwia proces produkcji wędlin, omówiono młynki do mięsa, wędzarnie, formy do wędzenia, termometry i inne narzędzia przydatne podczas wędzenia i przygotowywania wędlin. Praktyczne zajęcia obejmowały m. in. prawidłowe krojenie mięsa, aby uzyskać odpowiednią konsystencję na różne rodzaje wędlin, proces mielenia mięsa wpływający na strukturę wyrobów. Omówiono znaczenie marynowania, czas marynowania, przedstawiono sposoby przygotowywania własnych marynat oraz proces peklowania i jego wpływ na trwałość produktów. Uczestnicy tworzyli mieszanki przypraw, które nadają wędlinom charakterystyczny smak. Prowadzący omawiali techniki związane z przechowywaniem i dojrzewaniem kiełbas (suszenie, wędzenie, gotowanie), nawiązywali do dobrych praktyk higienicznych w przetwórstwie mięsa wpływających na tworzenie wyrobów o wysokiej jakości. Podczas warsztatów każdy z uczestników miał możliwość krojenia i mielenia mięsa, odpowiedniego wymieszania składników, pakowania w naturalne osłonki przy pomocy nadziewarki do kiełbas, sznurowania wędlin, formowania produktu w odpowiedni kształt, przygotowano kiełbasę w stylu gospodarskim, pasztetową i pasztet domowy. Prawidłowy proces wędzenia prowadzący prezentowali na przykładzie małej, mobilnej wędzarni zaczynając od wyboru drewna (drewno drzew liściastych), poprzez omówienie odpowiednich temperatur i optymalnych czasów wędzenia w zależności od rodzaju mięsa oraz uzyskania pożądanego rezultatu. Końcowym etapem warsztatów była degustacja przygotowanych wyrobów.
Dzięki temu, że prowadzący stworzyli wspaniałą atmosferę podczas każdego spotkania, warsztaty sprzyjały wymianie doświadczeń i rozmowom pomiędzy uczestnikami. Uczestnicy angażowali się w przebieg warsztatów, zadawali wiele pytań, dzielili się doświadczeniami związanymi z prowadzeniem gospodarstw rolnych oraz możliwościami przetwarzania surowców. Warsztaty stały się cennym źródłem wiedzy teoretycznej i praktycznej oraz przekonały uczestników, że przetwarzanie surowców może być skutecznym sposobem na poszerzenie działalności gospodarstwa i zwiększenie jego konkurencyjności.
Anna Matyszczak
MODR Oddział Siedlce






















22 571 61 00




strefa doradcy











