Co wiemy o konopiach włóknistych

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego Oddział Płock - od 22 do 24 września - organizował wyjazd studyjny pod nazwą „Upowszechnianie wiedzy na temat uprawy konopi włóknistych oraz możliwości jej przetwórstwa jako sposobu na dywersyfikację źródeł dochodu w rolnictwie”.

Projekt został zrealizowany w ramach  Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich +, wpisanej do planu Operacyjnego 2026, finansowanej ze środków Unii Europejskiej w ramach schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej, realizowanej przez Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawie.

Celem operacji było sprzyjanie innowacyjności w rolnictwie, rozwój obszarów wiejskich, wspieranie wzajemnego uczenia się i włączenie zainteresowanych osób w proces wymiany wiedzy z zakresu uprawy i przetwórstwa konopi włóknistych.

Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z opłacalnością uprawy oraz przetwórstwa konopi włóknistej, a także wpływem uprawy na zatrzymanie i odwrócenie procesu utraty różnorodności biologicznej.

Podlaskie Konopie

Pierwszym miejscem wizytowanym przez uczestników wyjazdu studyjnego była firma „Podlaskie Konopie” położona na terenie województwa podlaskiego, na skraju Puszczy Knyszyńskiej, we wsi Dobrzyniówka. Gospodarstwo – firma, ulokowane jest około 15 km od Białegostoku. Powstało w 2013r. na początku jako marka w ramach gospodarstwa G.H. Fermatech Sp. z.o.o. Podstawową działalnością jest uprawa i przetwórstwo roślin.  Kontynuowane jest tu rozwijanie potencjału uprawy i przetwórstwa konopi włóknistych dla “zielonego” przemysłu. Aktualnie gospodarstwo stanowi 500 ha użytków rolnych, z czego areał 450 ha to uprawy takie jak pszenica ozima wraz z innymi roślinami zbożowymi oraz kukurydza na ziarno, 50 ha stanowi natomiast uprawa konopi włóknistej – są to różne odmiany.

Gospodarstwo rozpoczęło swoją przygodę z konopiami siewnymi w 2013 r. Początki uprawy konopi siewnej zaczęły się od pozarolniczej pasji właścicieli do alternatywnych, naturalnych technologii budowlanych. W 2014 r. została utworzona marka „Podlaskie Konopie”, z myślą, aby każdy kto pragnie zdrowego domu i przyjaznego środowisku, miał dostęp do materiałów najwyższej jakości. Właściciele gospodarstwa przez lata zebrali szerokie doświadczenie w zakresie uprawy konopi włóknistej – w szczególności z zakresu doboru odmian, nawożenia i techniki zbioru.

W  2015 r. rozpoczęto produkcję  włókna i paździerzy konopnych do różnych zastosowań budowlanych. W ostatnim czasie opracowywana jest między innymi całkowicie nowa linia do przerobu konopnej słomy. Obecnie gospodarstwo jest głównym, krajowym dostawcą surowców konopnych, stosowanych w różnych dziedzinach “zielonego” przemysłu, głównie w budownictwie.

Uczestnicy wyjazdu studyjnego mieli okazję wysłuchać prelekcji dotyczącej powstania gospodarstwa „Podlaskie Konopie”, jego funkcjonowania oraz możliwości ekonomicznych jakie stwarza ta gałąź produkcji. Następnie uczestnicy mieli możliwość poznania tajników budowania ścianki z użyciem konopnych materiałów budowlanych Hempcrate oraz byli świadkami  prezentacji przetwórstwa słomy oraz budowlanego zastosowania surowców konopnych. Mieli też okazję zwiedzić zakład międlenia słomy konopnej, biura i domku pokazowego izolowanego konopiami.

Instytut Botaniki Dermatologicznej

Drugiego dnia wyjazdu studyjnego na terenie Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, uczestnicy wzięli udział w warsztatach dotyczących produkcji oraz serwowania potraw tworzonych w oparciu o wykorzystanie konopi włóknistych jako elementu wpływającego na rozwój przedsiębiorczości w prowadzonym gospodarstwie agroturystycznym oraz waloryzującego prowadzenie RHD. Uczestnicy poznali produkty konopne, a także nauczyli się gotować i serwować wybrane potrawy, napoje oraz desery z surowców konopnych (mąka konopna, białko konopne, olej konopny, infuzje konopne, oleje CBD, ziele konopne, susz konopny, nasiona konopne, mleko konopne, itp.). Uczestnicy własnoręcznie wykonali między innymi chałwę konopną, praliny konopne czy smarowidło a’la nutella.  Omówione też zostało w jaki sposób rozpoznać i zdobyć wysokiej jakości surowce.

Tego dnia uczestnicy mieli okazję zwiedzić Gospodarstwo konopne Brwinów. W ramach wizyty studyjnej wysłuchali omówienia i bezpośrednio poznali w praktyce innowacyjne sposoby uprawy konopi oraz oglądali procesy na żywo, w tym technologię uprawy, nawadnianie, nawożenie, uprawę różnych odmian konopi włóknistych i ich indywidualnych wymagań.

Warsztaty zostały przeprowadzone przez Instytut Botaniki Dermatologicznej, które specjalizuje się w łączeniu wiedzy z zakresu zielarstwa, naturoterapii, apiterapii oraz aromaterapii w kontekście troski o zdrowie. Prezesem i założycielką instytutu jest Ewa Staniszewska - Rogala – fitoterapeutka i prekursorka biodermatologii.

Witold Czeszak

W ostatnim dniu wyjazdu studyjnego uczestnicy mieli niepowtarzalną okazję wysłuchać wykładu Pana Witolda Czeszaka – współtwórcy i kierownika Programu Konopnego w Instytucie Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, będącego jedną z kluczowych postaci w polskim i europejskim sektorze konopi przemysłowych i włóknistych. Pan Witold Czeszak pełni funkcję kierownika Zakładu Doświadczalnego „Lenkon” w Stęszewie oraz kierownika Działu Transferu Technologii i Kontrolingu IWNiRZ. Odpowiada m.in. za wdrażanie wyników badań naukowych do przemysłu oraz koordynację produkcji kwalifikowanego materiału siewnego konopi w Polsce, a także jest współzałożycielem i członkiem Rady Nadzorczej spółki celowej Instytutu – Plantinova.

Podczas wykładu przeprowadzonego dla uczestników wyjazdu studyjnego została szczegółowo omówiona kontraktacja konopi włóknistej, agrotechnika, przerób oraz eksport surowca. Wszystkie te zagadnienia skupiają się w tematyce Programu Konopnego.

Uczestnicy wyjazdu mieli także okazję wysłuchać wykładu dotyczącego metod przetwórstwa konopi włóknistych, prawo i sprzedaży w ramach RHD, co zaowocowało dyskusją o sprawdzonych rozwiązaniach metod przetwórstwa konopi włóknistych.

Ostatnim zaplanowanym punktem programu wyjazdu studyjnego była wizyta w Gospodarstwie konopnym Brwinów, w ramach której odbył się pokaz przetwórstwa konopi włóknistych na hydrolaty (destylacja konopi) oraz omówienie produkcji hydrolatów jako surowca możliwego do produkcji i sprzedaży przez gospodarstwa rolne oraz innych produktów konopnych możliwych do produkcji i sprzedaży jako RHD. Uczestnicy mieli okazję samodzielnie przygotować surowiec do destylacji, a także zaznajomić się ze wszystkimi etapami destylacji hydrolatów.

Tekst: Bogumiła Kowalska, Dorota Chętka, Oddział Płock

Zdjęcia: Bogumiła Kowalska, Dorota Chętka, Oddział Płock