Wszystko o ziołach - wyjazd studyjny

20 i 21 sierpnia 2026 r. Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował dla rolników, doradców rolniczych oraz przedsiębiorców zainteresowanych tematyką zielarstwa oraz przetwórstwem zielarskim - wyjazd studyjny pn.: „Edukacja w zgodzie z naturą - zielarstwo w odniesieniu do ludzi i zwierząt”. Uczestnicy wyjazdu odwiedzili Ośrodek Edukacji Przyrodniczej „Ziołowy Zakątek” na Podlasiu.

Operacja została zrealizowana przy wsparciu finansowym ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027, realizowanej z programu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich +, wpisanej do Planu Operacyjnego 2026 r.

Celem operacji było zapoznanie uczestników z tematem nowoczesnego zielarstwa i ziołolecznictwa na obszarach wiejskich, sposobu wykorzystania ziół w kuchni oraz gospodarstwie rolnym w celach prozdrowotnych i leczniczych u ludzi i zwierząt.

Kompleks „Ziołowy Zakątek” o powierzchni liczącej prawie 20 ha zlokalizowany jest wśród malowniczych lasów i pól, z dala od miejskich zanieczyszczeń i zgiełku. Ten unikatowy obiekt położony jest w samym sercu najczystszego regionu Polski - Podlasia. Na tych czystych i pięknych terenach wciąż żywa jest tradycja zielarska. 

W ramach dwudniowego wyjazdu studyjnego zaplanowano wykład, zwiedzanie Podlaskiego Ogrodu Botanicznego, projekcję filmu edukacyjnego „Dary Natury” oraz warsztaty praktyczne.

Wykład pt. „Edukacja w zgodzie z naturą – zielarstwo w odniesieniu do ludzi i zwierząt” poprowadził dr inż. Mirosław Angielczyk. Wykładowca omówił zagadnienia dotyczące m.in. innowacji w uprawie i hodowli ziół, poznania zasad uprawy, doboru odpowiednich warunków glebowych, klimatycznych i pielęgnacji roślin zielarskich.

Poruszone były także zagadnienia dotyczące fitoterapii, tj. stosowania roślin leczniczych w terapii różnych schorzeń, doboru odpowiednich ziół i metod podawania u ludzi i zwierząt. Wspomniano o toksykologii ziół, potencjalnych zagrożeniach związanych z nieprawidłowym stosowaniem ziół, substancji toksycznych i ich wpływu na organizm ludzki i zwierzęcy. 

Uczestnicy pod przewodnictwem Pauliny Szmerk przemierzali ścieżki edukacyjne Podlaskiego Ogrodu Botanicznego. W Ogrodzie gromadzone są głównie rośliny lecznicze i aromatyczne. Obecnie liczy on około 1500 taksonów, w tym 85 gatunków objętych ścisłą i 13 częściową ustawową ochroną. Specyfiką Ogrodu są kolekcje populacji dziko rosnących roślin leczniczych pozyskiwanych z obszaru Wschodniej Polski, stanowiące materiał badawczy wykorzystywany m.in. przez współpracujące z Ogrodem instytucje naukowe. Była to doskonała okazja do poznania zagadnień związanych m.in. z botaniką i fitogeografią ziół, zasadami rozpoznawania roślin leczniczych, ich budowy, systematyki i występowania w różnych środowiskach.

Film „Dary Natury” dostarczył informacji o historii ziołolecznictwa, tradycyjnych metodach zbioru roślin ze stanu naturalnego, przetwórstwa zielarskiego, opracowywania preparatów ziołowych, takich jak herbatki, nalewki, maści, kapsułki itp. Wspomniano także 
o zbiorze, suszeniu i przechowywaniu ziół, dobrych praktykach pozyskiwania surowca zielarskiego, technikach suszenia i zasadach właściwego przechowywania, aby zachować ich jakość.

Część warsztatową wyjazdu studyjnego poprowadziły Paulina Szmerk oraz Marta Drągowska. Uczestnicy w otoczeniu ziół i ich niezwykłego aromatu, komponowali własne mieszanki herbaciane, przygotowywali esencje nalewkowe na bazie cennych surowców zielarskich oraz tworzyli sole do kąpieli.

Wyjazd został zrealizowany w ramach operacji pn. „Edukacja w zgodzie z naturą – zielarstwo w odniesieniu do ludzi i zwierząt” wpisanej do Planu Operacyjnego 2026 w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+. Operacja jest finansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Tekst: Justyna Oleksiak

Zdjęcia: Aneta Larent

MODR Oddział Ostrołęka