Lawenda rządziła

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego Oddział Poświętne w Płońsku zrealizował w początkach lipca br. trzeci etap operacji pn. „Rozwój krótkich łańcuchów dostaw jako narzędzie dywersyfikacji dochodów rolników”.

Warsztaty miały charakter edukacyjno-praktyczny i poświęcone były uprawie, przetwórstwu oraz szerokiemu wykorzystaniu lawendy. Uczestniczyły w nich dwie 20-osobowe grupy rolników, mieszkańców obszarów wiejskich, doradców rolniczych i przedstawiciele sektora przetwórstwa żywności z terenu województwa mazowieckiego.

Ich celem było wspieranie innowacyjności i rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich poprzez promocję lokalnego przetwórstwa produktów rolnych pochodzących z własnych gospodarstw. Istotnym elementem przedsięwzięcia stało się upowszechnianie idei krótkich łańcuchów dostaw, które pozwalają producentom zwiększać wartość dodaną własnych produktów poprzez sprzedaż bezpośrednią lub ograniczenie liczby pośredników.

Realizacja pozwoliła połączyć wiedzę teoretyczną z praktyką. Program obejmował zagadnienia dotyczące organizacji i funkcjonowania krótkich łańcuchów dostaw żywności, budowania relacji producent–konsument oraz nowoczesnych form sprzedaży produktów rolno-spożywczych. W trakcie zajęć uczestnicy poznali zasady przetwórstwa lawendy oraz możliwości wykorzystania tej rośliny do wytwarzania produktów spożywczych, kosmetycznych i zielarskich, które mogą stanowić element oferty gospodarstw rozwijających działalność w oparciu o krótkie łańcuchy dostaw.

Warsztaty wpisywały się również w założenia Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Uczestnicy zapoznali się z dostępnymi formami wsparcia dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa rolno-spożywczego, a także z możliwościami korzystania z instrumentów finansowych i usług doradczych wspierających rozwój lokalnego przetwórstwa oraz przedsiębiorczości na obszarach wiejskich.

Prowadziła je Magdalena Szymczyk, właścicielka Lawendowej Sielanki – miejsca stworzonego z pasji do natury, lokalnego rękodzieła i popularyzacji wszechstronnego wykorzystania lawendy. Gospodarstwo, położone jest w otoczeniu plantacji lawendy i łączy funkcje edukacyjne, warsztatowe z lokalnym przetwórstwem prezentując praktyczne możliwości wykorzystania tej rośliny zarówno w produkcji spożywczej, kosmetycznej, jak i zielarskiej.

Program został podzielony na część teoretyczną oraz praktyczną, dzięki czemu uczestnicy mogli stopniowo przejść od zdobywania wiedzy merytorycznej do samodzielnego wykonywania produktów lawendowych. Taka formuła zajęć pozwoliła nie tylko poznać zasady uprawy, zbioru i przetwórstwa lawendy, ale przede wszystkim zdobyć praktyczne umiejętności, które mogą zostać wykorzystane w działalności prowadzonej w gospodarstwach rolnych oraz w ramach krótkich łańcuchów dostaw.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych punktów programu były zajęcia terenowe na plantacji lawendy. Stanowiły one doskonałe uzupełnienie części teoretycznej, umożliwiając uczestnikom bezpośredni kontakt z roślinami oraz obserwację ich w naturalnym środowisku. Podczas spaceru po plantacji prowadząca omówiła różnorodność uprawianych odmian lawendy, ich cechy charakterystyczne, wymagania uprawowe oraz zasady pielęgnacji. Uczestnicy poznali również najważniejsze zagadnienia związane z zakładaniem i prowadzeniem plantacji, doborem odmian odpowiednich do warunków klimatycznych oraz możliwościami wykorzystania lawendy w lokalnym przetwórstwie. Nie zabrakło także przykładów produktów powstających z surowca pochodzącego z własnych upraw oraz informacji na temat budowania oferty opartej na krótkich łańcuchach dostaw.

Uczestnicy poznali też zasady prawidłowego ścinania kwiatostanów, optymalny termin zbioru oraz metody suszenia i przechowywania surowca, które mają kluczowe znaczenie dla zachowania jego jakości i właściwości. Praktyczna prezentacja pozwoliła przekonać się, jak duże znaczenie mają odpowiednio wykonane zbiory oraz właściwe przygotowanie surowca do dalszego przetwórstwa.Początek formularzaDół formularza

Kulminacyjnym punktem programu były warsztaty praktyczne, podczas których uczestnicy mieli okazję samodzielnie wykonać produkty z wykorzystaniem lawendy. Pod okiem prowadzącej uczestnicy krok po kroku przygotowywali aromatyczną mieszankę ziół prowansalskich, poznając odpowiednie proporcje poszczególnych składników oraz rolę lawendy jako przyprawy nadającej potrawom charakterystyczny smak i aromat. Następnie wykonywali dekoracyjne zawieszki florenckie – naturalne kompozycje na bazie wosku, wzbogacone suszonymi kwiatami lawendy i innymi dodatkami roślinnymi. Warsztaty były również okazją do przygotowania lawendowego maceratu na bazie oleju migdałowego. Prowadząca omówiła zasady jego sporządzania, właściwości pielęgnacyjne oraz możliwości wykorzystania w codziennej pielęgnacji skóry i jako bazy do tworzenia naturalnych kosmetyków.

Uzupełnieniem zajęć było wspólne przygotowanie herbatki lawendowej. Uczestnicy poznali zasady bezpiecznego stosowania lawendy w celach spożywczych, jej walory smakowe i aromatyczne oraz właściwości, dzięki którym od lat znajduje zastosowanie w ziołolecznictwie i kuchni. Degustacja naparu była doskonałą okazją do wymiany doświadczeń oraz rozmów na temat różnych sposobów wykorzystania lawendy w gospodarstwie domowym.

Warsztaty pozwoliły na zdobycie praktycznej wiedzy, wymianę doświadczeń oraz poznanie szerokiego spektrum zastosowań lawendy – od uprawy i zbioru, przez przetwórstwo, aż po tworzenie produktów spożywczych, kosmetycznych i zielarskich. Samodzielne wykonywanie poszczególnych wyrobów pozwoliło uczestnikom utrwalić zdobytą wiedzę i przekonać się, że nawet niewielka plantacja lawendy może stać się źródłem wielu wartościowych produktów.

Nie bez znaczenia pozostawało również miejsce wydarzenia. Lawendowa Sielanka stworzyła wyjątkową przestrzeń sprzyjającą nauce, integracji i wymianie doświadczeń. Otoczenie kwitnącej lawendy, kontakt z naturą oraz kameralna atmosfera sprawiły, że warsztaty były nie tylko wartościowym szkoleniem, ale także inspirującym spotkaniem pokazującym potencjał lokalnego rolnictwa, przedsiębiorczości i przetwórstwa opartego na zasobach własnego gospodarstwa.

Serdecznie dziękujemy Magdalenie Szymczyk właścicielce Lawendowej Sielanki za profesjonalne przygotowanie i przeprowadzenie warsztatów, przekazanie wiedzy praktycznej oraz podzielenie się doświadczeniem związanym z uprawą, zbiorem i przetwarzaniem lawendy. Dzięki jej zaangażowaniu uczestnicy mogli poznać cały proces – od prowadzenia plantacji, przez przygotowanie surowca, aż po tworzenie gotowych produktów spożywczych, kosmetycznych i zielarskich.

Warsztaty z przetwórstwa lawendy zrealizowano w ramach operacji własnej pn. „Rozwój krótkich łańcuchów dostaw jako narzędzie dywersyfikacji dochodów rolników”
 w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ wpisanej do Planu Operacyjnego 2026, finansowanej ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej, realizowanej przez Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego.