Jak uprawiać zioła – wyjazd studyjny

Od 8 do 10 lipca br. rolnicy oraz doradcy rolniczy uczestniczyli w wyjeździe studyjnym dotyczącym uprawy i przetwórstwa ziół. Uczestnicy odwiedzili gospodarstwa i miejsca na terenie województwa małopolskiego. Wydarzenie zorganizował Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego Oddział Bielice. 

Celem operacji było zapoznanie uczestników z najnowszą wiedzą na temat uprawy i przetwórstwa ziół w polskich warunkach klimatycznych; upowszechnianie wiedzy oraz wymiana doświadczeń w zakresie upraw, przetwórstwa ziół, marketingu, zarządzania gospodarstwem, możliwości uzyskania dodatkowego źródła dochodu w gospodarstwie. Każdy uczestnik otrzymał informację z zakresu PS WPR 2023-2027 jako narzędzia wspierającego dywersyfikację dochodów w gospodarstwie: Interwencje 10.5, 10.6.1, 10.6.2, 8.7 oraz 8.11.

Zielarstwo to dział zajmujący się zagadnieniami uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania roślin leczniczych. Uprawa ziół może być prowadzona w przydomowym ogrodzie lub specjalistycznym gospodarstwie rolnym jako plantacja. Uprawa i przetwórstwo ziół to perspektywiczny kierunek, jednak wymaga on starannego doboru stanowiska, siewu, sadzenia, a także zbiorów, obróbki i przechowalnictwa.

Uczestnicy odwiedzili:

GOSPODARSTWO EKOLOGICZNO EDUKACYJNE „PSZCZÓŁKI”. To gospodarstwo o profilu zielarskim zlokalizowane w miejscowości Niezwojowice z dala od zgiełku miasta. Uczestnicy obejrzeli sad, uprawy warzyw, kwiatów i ziół i poznali możliwości stosowania ziół. Odbyły się warsztaty, podczas których uczestnicy tworzyli woreczki lawendowe.

WINNICA I SEROWARNIA ZAGARDLE. To gospodarstwo o profilach winiarskim oraz serowarskim. Wino i ser to para doskonała, dlatego właściciele prowadzą również profesjonalną serowarnię i dojrzewalnię serów. Wytwarzają sery rzemieślnicze z naturalnego mleka krowiego. Serowarnia specjalizuje się w produkcji serów długo dojrzewających typu: Gouda, Alpejski, Fetka itp.; serów z dodatkiem wina np. Ser Teodora i sery w których skórka jest tworzona poprzez wielokrotne kąpiele w różnych winach własnej produkcji: Ser Solaris i Cheri. Okresowo produkowane są również sery świeże i wędzone z dodatkami – np. kozieradką, zielonym pieprzem, ser sałatkowy Fetka z dodatkiem różnych ziół np. czosnku niedźwiedziego.

LAWENDOWE ZACISZE. To gospodarstwo z uprawą lawendy oraz pasieką. Uprawa lawendy rozpoczęła się w 2017 roku. Na 15 arach uprawiane jest ponad 2500 roślin. Na lawendowym polu znajdują się głównie dwie odmiany wąskolistne: Hidcote blue oraz Munstead. Lawenda rośnie w pełnym słońcu, bez dodatków chemii oraz sztucznych nawozów, co pozwala właścicielom wykorzystywać pozyskany surowiec do celów spożywczych i kosmetycznych. Podczas wizyty właścicielka zapoznała grupę z uprawą lawendy, sposobami jej przetwarzania i wykorzystania w rękodzielnictwie. Przeprowadzony został pokaz destylacji olejku lawendowego.

OGRÓD BOTANICZNY UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO W KRAKOWIE - założony w 1783 roku jest najstarszym ogrodem botanicznym w Polsce. Jego powierzchnia to prawie 10 hektarów. W samym centrum miasta gromadzi on tysiące rzadkich gatunków roślin z całego świata – są w nim zioła, rośliny lecznicze i użytkowe. Przewodnik wprowadził uczestników w świat roślin polowych, ogrodowych oraz szklarniowych zwracając uwagę na ciekawe okazy oraz pomniki przyrody znajdujące się na terenie. Sam teren ogrodu stanowi zaplecze dydaktyczne dla studentów, ale przyciąga też setki zwiedzających.

Wyjazd studyjny „Uprawa i przetwórstwo ziół jako alternatywne źródła dochodu dla małych gospodarstw” to trzy dni, pełne merytorycznych i wymiany doświadczeń między rolnikami, doradcami a osobami prowadzącymi gospodarstwa o profilu zielarskim, serowarskim oraz z uprawą lawendy. Wydarzenie umożliwiło poznanie funkcjonowania różnych typów gospodarstw z uprawą bądź przetwórstwem ziół.

Wyjazd studyjny został zrealizowany w ramach operacji pn. „Uprawa i przetwórstwo ziół jako alternatywne źródła dochodu dla małych gospodarstw” wpisanej do Planu Operacyjnego 2026 w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+. Operacja jest finansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Tekst i zdjęcia:

Aleksandra Koterwa-Chłystek