MODR Warszawa:  ul. Czereśniowa 98, 02-456 Warszawa  | ikona 22 571 61 00 

Uprawa kukurydzy na cele energetyczne

Kukurydza jest wszechstronnie użytkowanym gatunkiem. Stanowi cenne źródło surowca dla przemysłu spożywczego, spirytusowego i chemicznego oraz doskonałą paszę dla zwierząt. Przyszłościowym kierunkiem jej wykorzystania może stać się produkcja na cele energetyczne.

Roślina ta uprawiana była na płaskowyżu meksykańskim już ponad pięć tysięcy lat temu. I mimo, że bardzo oszczędnie gospodaruje wodą, to w Polsce głównym czynnikiem ograniczającym jej plonowanie są właśnie niskie opady. Kukurydza ma średnie wymagania co do gleb. Powierzchnia jej uprawy zwiększa się obecnie po załamaniu na początku lat 90 ubiegłego wieku. Najmniej zmalała ilość kukurydzy uprawianej na kiszonkę (powierzchnia tych upraw z roku na rok rośnie), natomiast uprawa na ziarno zależy od sytuacji rynkowej. Ogólna powierzchnia uprawy kukurydzy w Polsce wynosi około 700 tys. ha zaś potencjalna powierzchnia może stanowić od 1,5 do 2 mln ha.

 

Wzrost zainteresowania wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych może spowodować zwiększenie zainteresowania uprawą kukurydzy właśnie na cele energetyczne. Chodzi przede wszystkim o produkcję biogazu, bioetanolu oraz spalanie słomy.

 

 

 

W poniższej tabeli przedstawiamy wartość kukurydzy jako surowca energetycznego.

 

 

 

Ziarno

5-10 t/ha

Biomasa 8-20 t  s.m./ha

 

Słoma 3-6 t s.m. /ha

Rdzenie 1-2 t s.m./ha

Przemysł fermentacyjny

Spalanie– energetyka i instalacje domowe

Całe rośliny lub kiszone

Produkt uboczny po zbiorze ziarna lub CCM

Produkt uboczny po zbiorze całych kolb

Biogazownie

Biogazownie

Spalanie- energetyka

Spalanie- energetyka

Wielkość produkcjiz 1 tony surowca

370-410 l etanolu

400 l wywaru

ok. 19 GJ/t

600-700 m3 biogazu

(350-450 m3 metanu)

250-300 m3 biogazu

(ok. 150 m3 metanu)

ok. 15 GJ/t

ok. 15 GJ/t

 

Zestawienie: prof. Tadeusz Michalski, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu – wg różnych autorów

 

 

 

W ciągu ostatnich lat bardzo dużego znaczenia nabrała w Europie produkcja biogazu. Stała się ona głównym kierunkiem przetwarzania surowców pochodzenia rolniczego. Stąd dzisiaj w takich krajach jak Niemcy czy Austria - gdzie produkcja biogazu jest wysoka - bazuje się pod tym względem właśnie na kukurydzy, a zwłaszcza na kiszonce z całych roślin oraz CCM, kiszonym i suszonym ziarnie i słomie. Według badań przeprowadzonych w Niemczech dodatek kiszonki z kukurydzy znacznie zwiększa wydajność energetyczną biogazowni, co w znacznym stopniu wpływa na opłacalność produkcji biogazu. Kukurydza jako stymulator procesu fermentacji może też znacząco ułatwić utylizację gnojowicy i osadów ściekowych.

 

 

 

Wydajność biogazu z kukurydzy w porównaniu z innymi roślinami

 

 

 

Gatunek

Plony (t/ha)

Wydajność biogazu (m3/t)*

Wydajność biogazu (m3/ha)

Kiszonka z kukurydzy

50

200

1000

35

215

7525

Buraki pastewne

80

100

8000

Trawa łąkowa – 3 pokosy

70

95

6650

CCM - kukurydza

15

450

6750

GPS - pszenica

12

500

6000

Ziemniaki

40

110

4400

Ziarno pszenicy

7

600

4200

 

* badania niemieckie

 

 

 

Bardzo dobrym surowcem do produkcji etanolu jest ziarno kukurydzy. Wydajność alkoholu z jednego hektara tego zboża przy średnich plonach uzyskiwanych w Polsce przewyższa wszystkie inne zboża. Ponadto przerób na alkohol eliminuje kosztowne suszenie ziarna.

 

Innymi argumentami przemawiającymi za zwiększeniem przerobu ziarna kukurydzy na bioetanol są wysokie plonowanie kukurydzy na słabszych glebach (zwłaszcza w porównaniu ze zbożami), zagospodarowanie w ten sposób ziarna nadpsutego i o niższej wartości paszowej, dobra jakość produktów ubocznych oraz możliwość zagospodarowania przez to odłogów. Natomiast etanol może być wykorzystany jako dodatek do benzyny w czystej postaci, lub jako ETEB (eter etylo-ter-butylowy), a także spalany bezpośrednio chociażby przy produkcji energii elektrycznej.

 

 

 

Wydajność produkcji etanolu z różnych roślin uprawnych

 

 

 

Roślina

Plon

(wg GUS 2001)

dt/ha

Wydajność etanolu (l/dt)

Plon etanolu (l/ha)

Zużycie surowca dt/100 litrów   etanolu

Kukurydza

61

37

2257

270

Pszenica

35

34

1190

295

Ziemniak

190

14

2660

720

Buraki cukrowe

450

10

4500

1000

 

Wg różnych autorów

 

 

 

Innym sposobem wykorzystania kukurydzy jest spalanie jej słomy. Może być ona spalana w postaci sprasowanej (nie powinna mieć wtedy wilgotności większej niż 18-20%), jak i w postaci brykietów. Wartość energetyczna słomy kukurydzianej wynosi około 15 GJ/t.

 

 

 

Wartość opałowa słomy

 

 

 

 

Rodzaj słomy

Wartość opałowa słomy świeżej MJ/kg

Zawartość wilgoci w słomie świeżej%

Wartość opałowa słomy suchej MJ/kg

Pszenna

12,9-14,9

12-22

17,3

Jęczmienna

12,0-13,9

12-22

16,1

Kukurydziana

3,3-7,2

50-70

16,8

 

Józef Szlachta Akademia Rolnicza we Wrocławiu

 

 

 

Za uprawą kukurydzy na cele energetyczne może przemawiać tolerancja tej rośliny na  uprawę w monokulturze, a także możliwość zmechanizowania całego procesu uprawy zarówno w mniejszych gospodarstwach jak i na bardzo dużych uprawach.  Natomiast wprowadzenie do uprawy odmian genetycznie modyfikowanych pozwoliłoby zwiększyć plony (chociażby z powodu odporności na szkodniki), a jednocześnie wykorzystać wyprodukowane rośliny do celów nie związanych z żywieniem ludzi czy zwierząt.

 

 

 

Adam Matyszczak

 

MODR Warszawa

 

Oddział Siedlce

 

 

 

 

 

 

 

Literatura: Produkcja kukurydzy i jej zastosowanie w żywieniu zwierząt i przetwórstwie przemysłowym. Podręcznik promotora kukurydzy. 2004-2009Kukurydza – nowe perspektywy. Agro Serwis. Warszawa, styczeń 2009.

 

 

 

Przyg. A.D.

  • Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego

    Dyrektor MODR Warszawa: Sławomir Piotrowski
    Zastępca Dyrektora MODR Warszawa: Tomasz Skorupski
    Zastępca Dyrektora MODR Warszawa: Adam Tarkowski

    ul. Czereśniowa 98, 02-456
    tel. 22 571 61 00 | fax. 22 571 61 01
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Bielice

    Dyrektor Oddziału: Krzysztof Szumski

    Bielice 19, 96-500 Sochaczew 
    tel. 46 862 00 40 | fax.46 862 00 52
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Ostrołęka

    Dyrektor Oddziału: Bogdan Bagiński

    ul. Targowa 4, 07-410 Ostrołęka,
    tel. 29 760 03 69 - fax. 29 769 49 53
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Płock

    Dyrektor Oddziału: Wojciech Banaszczak

    ul. Zglenickiego 42 D, 09-411 Biała
    tel./fax: 24 269 77 00
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

  • MODR Warszawa Oddział Poświętne w Płońsku

    Dyrektor Oddziału: Jarosław Grabowski

    ul. H Sienkiewicza 11, 09-100 Płońsk
    tel: 23 663 07 00, fax: 23 662 99 50
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek: 700 - 1500

  • MODR Warszawa oddział Radom

    Dyrektor Oddziału: Marcin Kaca

    ul. Chorzowska 16/18, 26-600 Radom,
    tel./fax 48 365 02 06 wew. 104
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 730 - 1530

  • MODR Warszawa Oddział Siedlce

    Dyrektor Oddziału: Józef Jan Romańczuk

    ul. Kazimierzowska 21, 08-110 Siedlce
    tel. 25 640 09 11, fax. 25 640 09 12
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek, 700 - 1500

Odwiedź stronę: Krajowe Dni Pola 2022

Copyright 2011 - 2022 MODR | Przeglądając stronę, akceptujesz naszą politykę prywatności.