Odpady są ?odpadami" jedynie dlatego, że tak je sami nazwaliśmy. W ten sposób określamy rzeczy, których nie jesteśmy w stanie zużyć, i których chcemy się pozbyć. Ale przyroda nie zna żadnych ?odpadów" i nawet spadające jesienią liście nie są dla niej odpadami. Przeciwnie - rozkładające się liście są świetnym nawozem. Wiele bezkręgowców żyjących w glebie z zadowoleniem spożywa ten „prowiant". Substancje zawarte w liściach zostaną wykorzystane i przez rośliny, i przez zwierzęta.

Najbardziej korzystnym i trwałym sposobem rozwiązania tego problemu jest unikanie powstawania odpadów. Wszelkie technologie utylizacji powinny być stosowane dopiero dla tych ich rodzajów, których nie da się już w żaden inny sposób zużyć.
Głównymi źródłami wytwarzania odpadów komunalnych są gospodarstwa domowe oraz obiekty infrastruktury, jak handel, usługi i rzemiosło, szkolnictwo, budynki turystyczne, targowiska. Szacuje się, że w 2008 roku na jednego mieszkańca terenów objętych obsługą usuwania resztek przypadło około 2,5 m³ wytworzonych odpadów. Ich ilość uzależniona jest od poziomu konsumpcji indywidualnej oraz modelu  konsumpcji i świadomości ekologicznej całego społeczeństwa. Wciąż zmienia się istotnie także skład odpadów. Coraz większy udział mają w nich tworzywa sztuczne. Wiąże się to z rosnącą konsumpcją oraz stosowaniem przez producentów opakowań jednorazowego użytku, często nie podlegających biodegradacji.

Odpady bytowe z osiedli wiejskich różnią się składem (właściwościami) od odpadów bytowych miejskich - znacznie mniej jest w nich papieru i resztek żywności, dominują za to najtrudniejsze do zagospodarowania opakowania z tworzyw sztucznych (po nawozach, środkach ochrony roślin), złom metalowy i tekstylia.

Rodzaje odpadów w gospodarstwie domowym
Statystyczny mieszkaniec wyrzuca rocznie:
• 80 kg odpadów produktów spożywczych;
• 47 kg papieru;
• 20 kg szkła;
• 9 kg metalu;

Analizując odpady w gospodarstwie domowym (w Polsce) jako potencjalne źródło surowców wtórnych można w nich wyróżnić cztery zasadnicze grupy:

I Traktowane realnie jako surowce wtórne produkty niekonsumpcyjne, takie jak papier, tworzywa sztuczne, szkło, metale, tekstylia - stanowią ok. 30% masy odpadów.

II Rzadko traktowane jako surowce wtórne odpady kuchenne z przygotowania posiłków, resztek pożywienia itp., stanowiące ok. 50% masy odpadów.

III Nie  rozważane na ogół jako potencjalne surowce wtórne odpady paleniskowe z ogrzewania sezonowego mieszkań, głównie popiół i żużel, stanowiące do 20% masy odpadów.

IV Inne odpady o wątpliwej wartości surowcowej, występujące sporadycznie lub nieprzydatne do recyklingu ze względu na bezpieczeństwo ekologiczne, np. chemikalia i pozostałości z porządków domowych.

Obserwowane w ostatnim okresie tendencje zmian ilościowych i jakościowych odpadów komunalnych wskazują na:

1. Znaczny wzrost ilościowy (objętościowy) opakowań,

2. Zmniejszanie się ilości pozostałości po spalaniu węgla i koksu (wzrost zużycia gazu, oleju i prądu elektrycznego do ogrzewania mieszkań),

3. Utrzymywanie się na stałym, wysokim poziomie zawartości organicznych odpadów kuchennych.

Wielokrotny użytek

Wielokrotny użytek jest ponownym wykorzystaniem materiałów (czy produktów) o zminimalizowanej ilości składników materiałowych, charakteryzujących się minimum niebezpiecznych właściwości -  czyli wytworzonych w możliwie najbardziej czysty sposób.

Przykładem wielokrotnego użytku może być:

Zagadnienia gospodarki odpadami zaliczane jest do spraw priorytetowych i znalazło to odzwierciedlenie w aktualnie obowiązującym prawie z zakresu ochrony środowiska. Celowym jest także tworzenie struktur organizacyjnych przez łączenie się gmin w związki mające na celu wspólną gospodarkę odpadami. Niezbędne jest jednak stworzenie mechanizmów ekonomicznych wpływających na opłacalność stosowania surowców pochodzących z odzysku.
Chcąc zmniejszyć ilości wytwarzanych odpadów należy dążyć do stosowania niskoodpadowych, czystszych technologii produkcji, zapewniających produkcyjne wykorzystanie wszystkich składników przerobionych wcześniej surowców. Jednocześnie celowa jest kontynuacja badań nad nowymi technologiami w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

Małgorzata Jaczewska

MODR Oddział Siedlce