Zamieranie podstawy pędów maliny
Maliny przez cały okres wegetacji, czyli w czasie wzrostu i po zbiorze, narażone są na atak różnych szkodników i chorób. W ostatnich latach bardzo poważnym problemem stało się zamieranie podstawy ich pędów. Prawdopodobnie warunkiem choroby jest pogoda, a konkretnie wzrost wilgotności wiosną i jesienią oraz coraz bardziej łagodne zimy.
Natomiast czynnikiem chorobotwórczym jest grzyb Leptosphaeria coniothyrium, który przedostaje się do rośliny przez zranienia kory. W pierwszym roku infekcji objawy tej choroby są praktycznie niezauważalne, choć zdarza się, że pędy zaatakowane wczesną wiosną zamierają jeszcze w tym samym sezonie. Najczęściej jednak objawy zamierania podstawy pędów widoczne są dopiero w sezonie następnym.
Jakie są objawy?
Chorobę możemy poznać po ciemnobrunatnych nekrozach znajdujących się na przyziemnej części pędów. Bardzo często obejmuje ona cały pęd (cały jego obwód), przez co kora martwieje i łuszczy się. Porażone pędy zamierają, a ich liście więdną i schną. Całe kwiatostany i owoce zasychają. Chore pędy łatwo się wyłamują, a na ich obumarłej korze widoczne są czarne punkciki – to piknidia, z których w odpowiednich warunkach atmosferycznych (przy dużej wilgotności i wyższej temperaturze) wydostaną się zarodniki konidialne.
Możemy przeciwdziałać
Już zakładając plantację powinniśmy pamiętać o zdrowym materiale nasadzeniowym i doborze odpornych odmian. Natomiast chcąc ograniczyć straty wywołane chorobą, należy plantacje malin odchwaszczać oraz usuwać nadmiar pędów - szczególnie młodych, które zbytnio zagęszczają rzędy roślin. Zaleca się ich usunięcie przed końcem maja. Istotną rolę w ochronie plantacji malin ma więc jej regularna lustracja. Chore pędy należy niezwłocznie wycinać i usuwać. Skutkiem tego - zwłaszcza w upalne lata i na glebach słabszych - jest jednak spadek plonu.
W uprawie roślin jagodowych szczególnie ważne jest też odpowiednie nawożenie, głównie azotem. Zbyt duże nawożenie tym pierwiastkiem powoduje silniejsze porażenie roślin nie tylko przez zamieranie pędów maliny, ale i przez szereg innych chorób grzybowych, np. szarą pleśń.
Aby przeciwdziałać zamieraniu podstawy pędów maliny należy rośliny odpowiednio prowadzić, np. przy drutach - co powoduje, że szybciej obsychają po deszczu, a środek ochrony roślin lepiej je pokrywa.
Ochrona chemiczna
Powinniśmy ją stosować zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Roślin Sadowniczych na rok 2015. Pierwsze zabiegi należy wykonać, gdy nowe pędy mają wysokość 10-20 cm i co 10 dni kolejne. Należy pamiętać, aby stosować przemiennie środki z różnych grup związków i każdy z nich maksymalnie dwa razy w sezonie, inaczej możemy doprowadzić do wytworzenia form odpornych patogena.
W Programie Ochrony Roślin Sadowniczych pośród preparatów zalecanych do ochrony maliny znajdziemy też preparat biologiczny. Odpowiednie jego stosowanie jest zasadne, gdyż od stycznia 2014 roku obowiązuje nas stosowanie integrowanej ochrony roślin.
Agnieszka Janiec, Oddział Radom
Przyg. A.D.
Źródła:
- A. Broniarek-Niemiec, B. Meszka, H. Głos „Ochrona truskawek, malin i porzeczek przed chorobami z uwzględnieniem zasad integrowanej ochrony roślin” str. 99-105. Materiały z 57 Ogólnopolskiej Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych – Ossa 2014.
- P. Krawiec, Jagodnik Nr 2(14), „Wiosenne zabiegi na plantacji malin”, str. 51-55.
- B. Meszka, M. Michalecka, „Metodyka prowadzenia obserwacji występowania zamierania podstawy pędów maliny (Leptosphaeria coniothyrium (Fuckel) Sacc.) – opracowanie z „Metodyka prowadzenia obserwacji występowania wybranych organizmów szkodliwych i oceny potrzeby wykonania zabiegów ochrony roślin”, Skierniewice 2014, str. 79-81.