Kobiety są przedsiębiorcze

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego Oddział Poświętne w Płońsku zorganizował 26 marca br. konferencję pt. „Kobieta przedsiębiorcza w Unii Europejskiej - nowe wyzwania i nowe możliwości”.  Wzięło w niej udział 100 przedsiębiorczych kobiet zrzeszonych i aktywnie działających w Kołach Gospodyń Wiejskich, rolników, przetwórców żywności, a także doradców rolniczych i mieszkańców obszarów wiejskich z terenu północnego Mazowsza.

Celem operacji była promocja ciągłego doskonalenia zawodowego i podnoszenia kompetencji kobiet w rolnictwie i na obszarach wiejskich, w zakresie budowania potencjału organizacyjnego, możliwości rozwoju przedsiębiorczości, w tym przetwarzania surowców z gospodarstwa rolnego oraz ich sprzedaży w ramach krótkich łańcuchów dostaw. Mają one znaczny wpływ na poprawę warunków bytowych oraz wpływają na rozwój obszarów wiejskich. Celem operacji było również wskazanie możliwości finansowania działalności pozarolniczej ze środków PS WPR 2023-2027.

Oficjalnego otwarcia konferencji dokonał Łukasz Lewandowski – dyrektor MODR Warszawa i  Agata Sosińska - Osiecka - dyrektor MODR Oddział Poświętne w Płońsku. W swoich wystąpieniach gospodarze zwracali uwagę na istotną rolę kobiet zarówno w życiu rodzinnym, jak i w przestrzeni publicznej, a także w pracy na roli i prowadzeniu gospodarstwa. Podkreślali, że kobiety coraz częściej aktywnie realizują się jednocześnie w wielu obszarach życia – rodzinnym, zawodowym oraz społecznym – a pełnione przez nie role wzajemnie się uzupełniają i pozostają ze sobą w ścisłej zależności.

Dr hab. Monika Stanny - prof. Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN przedstawiła temat:  „Kobieta przedsiębiorcza na wsi – nowe możliwości czy nowe obciążenia? Wnioski z badań nad polskimi rolniczkami”. Profesor zwróciła uwagę na specyfikę aktywności zawodowej kobiet na obszarach wiejskich oraz potrzebę lepszego dopasowania instrumentów wsparcia do ich sytuacji. Wśród poruszonych kwestii znalazły się m.in. dostęp do usług doradczych, rozwój kompetencji zawodowych, wsparcie współpracy oraz znaczenie usług opiekuńczych w łączeniu ról zawodowych i rodzinnych. Bieżący rok jest ważny dla rolniczek. Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła go Międzynarodowym Rokiem Rolniczek - by docenić kluczową, często niedocenianą rolę kobiet w produkcji żywności, bezpieczeństwie żywnościowym i rozwoju obszarów wiejskich. Inicjatywa ta ma zwrócić uwagę również na wyzwania gospodarcze i społeczne, przed którymi stoją kobiety w rolnictwie. Rolniczki odgrywają istotną i wielowymiarową rolę w funkcjonowaniu gospodarstw rolnych. Nie tylko uczestniczą w produkcji rolnej, lecz także zajmują się zarządzaniem gospodarstwem, prowadzeniem spraw administracyjnych i finansowych oraz organizacją sprzedaży produktów. Coraz częściej łączą również pracę w gospodarstwie z działalnością pozarolniczą. Pomimo tak szerokiego zakresu obowiązków i zaangażowania, ich wkład wciąż bywa niedostatecznie dostrzegany zarówno
w statystykach, jak i w debacie publicznej. To właśnie różnorodność obszarów aktywności, a nie jeden dominujący wymiar pełnionej roli, stanowi klucz do zrozumienia współczesnej rolniczki. Pani profesor przedstawiała i posiłkowała się również najnowszymi badaniami dotyczącymi polskich rolniczek. Pełna publikacja pt. „Aktywne na wielu polach. Współczesne polskie rolniczki” jest do pobrania bezpłatnie na stronie Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.

Magdalena Kiciak-Kucharska - zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w wykładzie „Interwencje finansowe w ramach PS WPR 2023–2027” zwróciła uwagę na coraz większe korzystanie przez kobiety z programów i działań inwestycyjnych, z dofinansowania ARiMR  - zarówno w prowadzeniu gospodarstw jak i w rozwijaniu nowych inicjatyw gospodarczych. Coraz wyraźniej widać też ich obecność w sferze wsparcia premii inwestycyjnych – z roku na rok rośnie liczba wniosków składanych przez kobiety, co świadczy o rosnącej roli kobiet w modernizacji i rozwoju sektora rolnego.

Aleksandra Karłowicz - członkini Koła Gospodyń Wiejskich w Dębinach „Nad Stawem”, prezentowała temat: „W kobietach siła – aktywne KGW szansą na wykorzystanie potencjału kobiet z powiatu pułtuskiego dla rozwoju lokalnej społeczności”. Prelegentka podkreślała znaczenie aktywności kobiet w życiu lokalnym dowodząc, że koła gospodyń wiejskich nie tylko integrują społeczność, ale również stają się platformą dla inicjatyw gospodarczych, kulturalnych i edukacyjnych. Jak zaznaczyła pani Aleksandra - siłą KGW są ludzie i ich zaangażowanie oraz umiejętność współpracy dla dobra lokalnej społeczności. Działalność jej KGW w Dębinach „Nad Stawem” jest przykładem tego jak pasja i wspólne działania mogą przynosić realne efekty. Prelegentka podkreśliła również, że jej KGW jest doceniane za różnorodność działań, profesjonalizm oraz zaangażowanie w kultywowanie tradycji kurpiowskiej, a aktywne uczestnictwo w KGW staje się inspiracją dla młodszych pokoleń. …- Jesteśmy liderem kultury Kurpi Białych – edukujemy, popularyzujemy i pokazujemy tradycję w żywy, nowoczesny i atrakcyjny sposób. Działamy zespołowo – dzielimy się zadaniami, wspieramy się i wspólnie bierzemy odpowiedzialność. Sięgamy po środki zewnętrzne - pozyskujemy dotacje i  partnerstwa, działając ambitnie i samodzielnie.  Aktywne kobiety to wzór. Dla dzieci. Dla młodzieży. Pokazujemy, że można działać. Że można mieć wpływ. Że można się rozwijać.”- podsumowała swoje wystąpienie prelegentka.

Dr Magdalena Bylińska z Personal Branding Advice Magdalena Bylińska, w wykładzie pt. „Rozwój, który daje siłę – nie wypala. Podnoszenie kompetencji kobiet jako fundament trwałego przywództwa lokalnego” - skupiła się na znaczeniu świadomego rozwoju kobiet w różnych etapach życia.

Dr Bylińska podkreśliła, że największym potencjałem rozwojowym kobiety dysponują między 40 a 60 rokiem życia. Największa ich aktywność przypada na lata między 40 a 50 rokiem życia.

Coraz więcej kobiet zaczyna świadomie inwestować w siebie i swój rozwój po 50. Jak podkreśliła prelegentka: „Kobiety nie potrzebują więcej czasu — potrzebują momentu, w którym w końcu wybiorą siebie.”

W trakcie wykładu dr Bylińska odwołała się także do zagadnienia wypalenia zawodowego - problemu, który po raz pierwszy pojawił się w latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Naukowcy Herbert Freudenberg (psychiatra) i Christina Maslach (psycholog społeczny) byli pionierami w badaniu tego zjawiska. Do Polski problematyka wypalenia dotarła pod koniec lat 80., a w 1990 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie odbyła się międzynarodowa konferencja na ten temat, zorganizowana przez profesora Tadeusza Marka z Instytutu Psychologii Stosowanej UJ.

Wypalenie zawodowe w 2025 roku definiowane jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako syndrom zawodowy (kod QD85 w ICD-11), wynikający z przewlekłego, nieudanego radzenia sobie z stresem w miejscu pracy.

Dr Bylińska szczegółowo omówiła trzy wymiary wypalenia zawodowego:

• Wyczerpanie emocjonalne – uczucie braku energii i przytłoczenia psychicznego.
• Depersonalizacja – rozwijanie cynicznego, negatywnego lub obojętnego stosunku do pracy i współpracowników.
• Obniżone poczucie osiągnięć – spadek subiektywnej oceny własnych dokonań i poczucie nieskuteczności.

Wykład dr Bylińskiej pokazał, że rozwój osobisty i podnoszenie kompetencji kobiet to fundament trwałego przywództwa lokalnego. Inwestowanie w siebie i swoje umiejętności nie tylko wzmacnia pozycję kobiet w społeczności, ale także buduje silniejsze, bardziej odporne i efektywne zespoły lokalne.

Ostatnim wykładem konferencji było wystąpienie Zofii Leszczyńskiej. Pani Zofia wraz z mężem prowadzą agroturystykę „Dworek nad Wkrą” we wsi Brudnice koło Żuromina. Wystąpienie pt. „Od rolnictwa do biznesu – dywersyfikacja jako sposób na rozwój kobiet na obszarach wiejskich” było inspirującą podróżą przez historię i rozwój jej gospodarstwa, a zarazem praktycznym przewodnikiem po możliwościach, jakie daje dywersyfikacja działalności na wsi.

Prelegentka opowiedziała jak z tradycyjnego gospodarstwa rolnego udało się jej i mężowi stworzyć miejsce, które łączy w sobie historię, przyrodę i aktywny wypoczynek, a jednocześnie daje realne możliwości rozwoju osobistego i zawodowego. Dworek nad Wkrą to nie tylko komfortowe pokoje i przestrzeń dla rodzin czy grup przyjaciół, ale też przestrzeń edukacyjna i kulturalna – warsztaty, spacery po parku dworskim, wydarzenia tematyczne i sezonowe atrakcje. Pani Leszczyńska zwróciła uwagę, że dywersyfikacja działalności jest kluczowym narzędziem rozwoju kobiet na terenach wiejskich. Łącząc rolnictwo z turystyką, usługami i działalnością edukacyjną, kobiety mogą nie tylko zwiększać swoje źródła dochodu, ale także rozwijać kompetencje organizacyjne, zarządcze i społeczne. Dzięki temu stają   się bardziej niezależne, samodzielne i świadome swojego wpływu na społeczność lokalną. Odwaga w podejmowaniu nowych inicjatyw, kreatywne podejście do tradycji i otwartość na innowacje pozwalają tworzyć nowoczesny, atrakcyjny biznes wiejski.

Historia pani Zofii dowodzi tego, że kobiety mogą skutecznie łączyć pasję, rodzinne wartości i przedsiębiorczość, budując trwałe źródła dochodu i wzmacniając swoją pozycję w lokalnej społeczności.

Wystąpienie było nie tylko inspiracją dla uczestniczek spotkania, ale też praktycznym przykładem, jak poprzez dywersyfikację i odważne decyzje można realizować swoje marzenia, wpływać na rozwój regionu i kształtować swoją niezależność.

***

Konferencja „Kobieta przedsiębiorcza w Unii Europejskiej – nowe wyzwania i nowe możliwości” tętniła życiem i pachniała mazowiecką wsią. To nie były zwykłe prelekcje – to było spotkanie wszystkich zmysłów. Wystarczyło podejść do stoisk przygotowanych przez lokalnych przetwórców, żeby poczuć aromat świeżo wędzonych wędlin, słodycz złocistych miodów i lekki, orzechowy zapach olejów tłoczonych na zimno. Obok można było odkryć dojrzewające sery, produkty pszczele, powidła olenderskie i inne lokalne przysmaki.

Konferencja była też okazją do wzmocnienia pozycji kobiet w rolnictwie i na obszarach wiejskich, pokazując, że kreatywność, przedsiębiorczość i dywersyfikacja działalności są realnym sposobem na rozwój gospodarstw i lokalnych społeczności. Spotkanie stało się miejscem, w którym uczestniczki mogły budować sieć kontaktów, dzielić się sukcesami i wyzwaniami, a także inspirować się nawzajem do podejmowania nowych inicjatyw.

Wydarzenie pokazało, jak ogromną rolę odgrywają kobiety w biznesie oraz jak ważna jest wzajemna motywacja, wsparcie i współpraca między nimi. Konferencja zgromadziła uczestniczki z całego regionu, które mogły nie tylko wysłuchać inspirujących prelekcji, ale także wymienić się doświadczeniami, pomysłami i praktycznymi wskazówkami dotyczącymi rozwoju działalności na obszarach wiejskich.

Siła kobiet tkwi nie tylko w ich umiejętnościach i pasji, ale przede wszystkim w zdolności do wspólnego działania, wymiany doświadczeń i wzajemnego wspierania się. Konferencja to również dowód na to, że kobiety na wsi potrafią łączyć kreatywność z przedsiębiorczością, a tradycję z nowoczesnością, inspirując do działania i promując lokalne dziedzictwo kulinarne.

Konferencja finansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach II schematu Pomocy Technicznej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Materiał opracowany przez Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 

Tekst: Anna Nowicka
Zdjęcia: Bożena Chądzyńska, Magdalena Malatyńska